Powołanie WSSMiKS zostało poprzedzone wnikliwą analizą potrzeb lokalnych i regionalnych. We wschodnim regionie Polski studia politologiczne prowadzi tylko Wydział Politologii Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie i trzy szkoły niepaństwowe w Lublinie.
Od Suwałk, Olsztyna i Warszawy po Rzeszów żadna ze szkół wyższych po prawej stronie Wisły nie prowadzi studiów politologicznych, cieszących się w ostatnim okresie dużym zainteresowaniem młodzieży i osób pracujących.
Uznaliśmy, że występujący od początku transformacji ustrojowej duży wskaźnik bezrobocia we wschodnim regionie może być zmniejszony dzięki naszej ofercie edukacyjnej dla absolwentów szkół średnich przygotowujących się do uzyskania atrakcyjnego zawodu i osób już pracujących. Nowa Uczelnia już dała zatrudnienie kilkunastu osobom (lektorzy języków obcych, nauczyciele przedmiotów specjalizacyjnych, pracownicy obsługi i administracji), a w roku 2007 wypromowała pierwszych ponad stu absolwentów studiów licencjackich.
Drugą przesłanką naszych działań jest powstrzymanie niebezpiecznych procesów migracyjnych, powodujących wyludnianie się tzw. „ściany wschodniej”, które dotykają sam Chełm i cały region. Funkcjonowanie WSSMiKS przyczynia się do niwelowania niekorzystnych różnic w rozwoju infrastruktury edukacyjnej powiatów dawnego województwa chełmskiego i sąsiednich obszarów na tle kraju oraz podniesienia rangi miasta Chełma jako jednego z ważniejszych ośrodków na wschodnim pograniczu Unii Europejskiej. Rozwój uczelni, poza funkcja edukacyjną, czyni z niej ważny ośrodek wspierający rozwój społeczeństwa obywatelskiego, zaangażowania w życie publiczne, promujący lokalne inicjatywy.